{"id":745,"date":"2017-03-07T19:13:58","date_gmt":"2017-03-07T19:13:58","guid":{"rendered":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/?page_id=745"},"modified":"2019-01-22T10:48:44","modified_gmt":"2019-01-22T10:48:44","slug":"risorse-scientifiche","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/labcominfo\/risorse-scientifiche\/","title":{"rendered":"Risorse scientifiche"},"content":{"rendered":"<p>Di segui\u00adto, una rac\u00adcol\u00adta di rife\u00adri\u00admen\u00adti al pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle, al crea\u00adti\u00adve lear\u00adning, al coding, etc. Riferimenti mar\u00adca\u00adti con [*] sono consigliati.<\/p>\n<h3>Gli articoli introduttivi<\/h3>\n<p>Nel 2006, Jeannette Wing ha intro\u00addot\u00adto il con\u00adcet\u00adto di com\u00adpu\u00adta\u00adtio\u00adnal thin\u00adking in un bre\u00adve arti\u00adco\u00adlo per Communication of the <span class=\"caps\">ACM<\/span>. Sebbene il ter\u00admi\u00adne sia sta\u00adto usa\u00adto per la pri\u00adma vol\u00adta da Seymour Papert, la Wing \u00e8 diven\u00adta\u00adta una del\u00adle figu\u00adre chia\u00adve nel\u00adla dif\u00adfu\u00adsio\u00adne di que\u00adsto con\u00adcet\u00adto, pub\u00adbli\u00adcan\u00addo rego\u00adlar\u00admen\u00adte sull\u2019argomento.<\/p>\n<ul>\n<li>Jeanette Wing (2006) \u201c<a href=\"https:\/\/www.cs.cmu.edu\/~15110-s13\/Wing06-ct.pdf\"><span style=\"color: #ff0000;\">Computational thin\u00adking<\/span><\/a>\u201d. Communications of the <span class=\"caps\">ACM<\/span>, 49(3):33<\/li>\n<li>Jeanette Wing (2011) &nbsp;\u201c<a href=\"https:\/\/www.cs.cmu.edu\/link\/research-notebook-computational-thinking-what-and-why\"><span style=\"color: #ff0000;\">Computational Thinking\u2013What and Why<\/span><\/a>?\u201d. Research Notebook, Carnegie Mellon<\/li>\n<li>[*] Jeanette Wing (2014). \u201c<a href=\"http:\/\/socialissues.cs.toronto.edu\/index.html%3Fp=279.html\"><span style=\"color: #ff0000;\">Computational Thinking Benefits Society<\/span><\/a>\u201d. 40th Anniversary Blog of Social Issues in Computing.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Alcuni articoli in Italiano<\/h3>\n<ul>\n<li>[*] A cura di Augusto Chioccariello (2016). \u201c<a href=\"http:\/\/pensierocomputazionale.itd.cnr.it\/pluginfile.php\/957\/mod_page\/content\/7\/Guida%20al%20Pensiero%20Computazionale.pdf\"><span style=\"color: #ff0000;\">Pensiero Computazionale: una gui\u00adda per inse\u00adgnan\u00adti<\/span><\/a>\u201d.<\/li>\n<li>[*] M. Lodi, S. Martini, E. Nardelli (2017). \u201c<a href=\"http:\/\/mondodigitale.aicanet.net\/2017-5\/articoli\/MD72_02_abbiamo_davvero_bisogno_del_pensiero_computazionale.pdf\">Abbiamo vera\u00admen\u00adte biso\u00adgno del pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle?<\/a>\u201d, Mondo Digitale 11\/2017<\/li>\n<li>[*] E. Nardelli (2017). \u201c<a href=\"http:\/\/www.mat.uniroma2.it\/~nardelli\/publications\/Informatica-nella-scuola-Magazine-aprile-2017.pdf\">Informatica nel\u00adla scuo\u00adla: disci\u00adpli\u00adna fon\u00adda\u00admen\u00adta\u00adle e tra\u00adsver\u00adsa\u00adle, ovve\u00adro \u201cdi cosa par\u00adlia\u00admo quan\u00addo par\u00adlia\u00admo di pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle<\/a>\u201d. Scienze e Ricerche, Aprile 2017.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Seymour Papert e il costruzionismo<\/h3>\n<p>Seymour Papert \u00e8 una figu\u00adra chia\u00adve per il pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle. Non tan\u00adto per aver conia\u00adto il ter\u00admi\u00adne, ma per aver fon\u00adda\u00adto le sue basi epi\u00adste\u00admo\u00adlo\u00adgi\u00adche. In occa\u00adsio\u00adne del\u00adla recen\u00adte scom\u00adpar\u00adsa di Papert, Mindstorms,&nbsp;la sua ope\u00adra prin\u00adci\u00adpa\u00adle, &nbsp;\u00e8 sta\u00adta resa di pub\u00adbli\u00adco domi\u00adnio, elen\u00adca\u00adta qui insie\u00adme ad altri suoi lavo\u00adri. Recentemente, si \u00e8 tenu\u00adto un con\u00adve\u00adgno sul\u00adl\u2019e\u00adre\u00addi\u00adt\u00e0 scien\u00adti\u00adfi\u00adca di Papert; tro\u00adva\u00adte un rife\u00adri\u00admen\u00adto all\u2019in\u00adte\u00adro video e ai trans\u00adcript degli inter\u00adven\u00adti pi\u00f9 rilevanti.<\/p>\n<ul>\n<li>Papert, Seymour (1980). \u201c<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"http:\/\/mindstorms.media.mit.edu\/\">Mindstorms: Children, com\u00adpu\u00adters, and power\u00adful ideas<\/a><\/span>\u201d. Basic Books, Inc.<\/li>\n<li>Papert, Seymour (1996). \u201c<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"http:\/\/www.papert.org\/articles\/AnExplorationintheSpaceofMathematicsEducations.html\">An explo\u00adra\u00adtion in the spa\u00adce of mathe\u00adma\u00adtics edu\u00adca\u00adtions<\/a><\/span>\u201d. International Journal of Computers for Mathematical Learning.<\/li>\n<li>Papert, Seymour (2000). \u201c<a href=\"https:\/\/llk.media.mit.edu\/courses\/readings\/Papert-Big-Idea.pdf\">What\u2019s the big idea? Toward a peda\u00adgo\u00adgy of idea power<\/a>\u201d. <span class=\"caps\">IBM<\/span> Systems Journal, 38(384):720\u2013729, 2000<\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"https:\/\/www.media.mit.edu\/events\/papert\/\">Thinking about Thinking about Seymour<\/a><\/span>. <span class=\"caps\">MIT<\/span> Workshop.&nbsp;<ul>\n<li>Mitch Resnick (2017). \u201c<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"https:\/\/medium.com\/mit-media-lab\/the-seeds-that-seymour-sowed-4c50333f03fc#.i39p4abbd\">The Seeds That Seymour Sowed<\/a><\/span>\u201d. &nbsp;Adapted ver\u00adsion of Mitchel\u2019s talk&nbsp;at \u201cThinking about Thinking about Seymour\u201d.<\/li>\n<li>Paulo Blikstein (2017). \u201c<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"https:\/\/tltl.stanford.edu\/content\/seymour-papert-s-legacy-thinking-about-learning-and-learning-about-thinking\">Seymour Papert\u2019s Legacy: Thinking About Learning, and Learning About Thinking<\/a>\u201d<\/span>.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Framework&nbsp;relativi al computational thinking<\/h3>\n<ul>\n<li><span class=\"caps\">MIT<\/span>&nbsp;Media Lab, \u201c<a href=\"http:\/\/scratched.gse.harvard.edu\/ct\/\"><span style=\"color: #ff0000;\">Computational Thinking with Scratch \u2014 Developing Fluency with Computational Concepts, Practices, and Perspectives<\/span><\/a>\u201d.<\/li>\n<li>National Academy of Sciences (2010). <a href=\"https:\/\/www.nap.edu\/catalog\/12840\/report-of-a-workshop-on-the-scope-and-nature-of-computational-thinking\"><span style=\"color: #ff0000;\">Report of a Workshop on The Scope and Nature of Computational Thinking<\/span><\/a>.<\/li>\n<li>Kafai, Yasmin and Resnick,Mitchel (1996). <span style=\"color: #ff0000;\">Constructionism in Practice: Designing, Thinking, and Learning in a Digital World<\/span>. Routledge.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Valutazione<\/h3>\n<ul>\n<li>Karen Brennan, Mitch Resnick.&nbsp;<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"http:\/\/web.media.mit.edu\/~kbrennan\/files\/Brennan_Resnick_AERA2012_CT.pdf\">New fra\u00admeworks for stu\u00addy\u00ading and asses\u00adsing the deve\u00adlo\u00adp\u00adment of com\u00adpu\u00adta\u00adtio\u00adnal thin\u00adking<\/a><\/span>.&nbsp;Proceedings of the 2012 annual mee\u00adting of the American Educational Research Association, Vancouver, Canada. 2012.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Libri su pensiero computazionale, creative learning, algoritmi, in italiano<\/h3>\n<ul>\n<li>[*] Mitch Resnick. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/bambini-condividi-Coltivare-creativit%C3%A0-Kindergarten\/dp\/8859016355\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542348056&amp;sr=8-1&amp;keywords=come+i+bambini\">Come i bam\u00adbi\u00adni. Immagina, crea, gio\u00adca e con\u00addi\u00advi\u00addi. Coltivare la crea\u00adti\u00advi\u00adt\u00e0 con il Lifelong Kindergarten del <span class=\"caps\">MIT<\/span><\/a>. Erickson, 2018. Titolo ori\u00adgi\u00adna\u00adle: \u201c<a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Lifelong-Kindergarten-Cultivating-Creativity-Projects\/dp\/0262037297\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542348218&amp;sr=8-1&amp;keywords=lifelong+kindergarten\">Lifelong Kindergarten: Cultivating Creativity throu\u00adgh Projects, Passion, Peers, and Play<\/a>\u201d.<\/li>\n<li>[*] Pierluigi Crescenzi, Linda Pagli. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Problemi-algoritmi-coding-magie-dellinformatica\/dp\/880832088X\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542349653&amp;sr=8-1&amp;keywords=problemi+algoritmi+e+coding\">Problemi, algo\u00adrit\u00admi e coding<\/a>. Zanichelli, 2017.<\/li>\n<li>Paolo Ferragina, Fabrizio Luccio. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/pensiero-computazionale-Dagli-algoritmi-coding\/dp\/8815272860\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542348374&amp;sr=8-1&amp;keywords=Il+pensiero+computazionale\">Il pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle<\/a>. Dagli algo\u00adrit\u00admi al coding. Il Mulino, 2017.<\/li>\n<li>Alessandro Bogliolo. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Coding-your-classroom-Alessandro-Bogliolo\/dp\/8809836952\/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1534434436&amp;sr=1-1&amp;keywords=Coding+in+your+classroom%2C+now%21\">Coding in your clas\u00adsroom, now!<\/a> Giunti Universale Scuola, 2016.<\/li>\n<li>Rita Marchignoli, Michael Lodi. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/pensiero-computazionale-coding-scuola-primaria\/dp\/8835045517\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542348170&amp;sr=8-1&amp;keywords=EAS+e+pensiero%C2%A0computazionale\"><span class=\"caps\">EAS<\/span> e pen\u00adsie\u00adro&nbsp;com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle<\/a>. <span class=\"caps\">ELS<\/span> La Scuola, 2016.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Libri su pensiero computazionale, creative learning, algoritmi, in inglese<\/h3>\n<ul>\n<li>Sylvia Libov, Gary Stager. Invent to Learn. Making, Tinkering, and Engineering in the Classroom. Constructing Modern Knowledge Press, 2013.<\/li>\n<li>Mark Guzdial. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Learner-Centered-Design-Computing-Education-Research\/dp\/1627053514\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542352021&amp;sr=8-1&amp;keywords=Learner-Centered+Design+of+Computing+Education\">Learner-Centered Design of Computing Education<\/a>. Morgan<span class=\"amp\">&amp;<\/span>Claypool, 2015.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Questioni di genere<\/h3>\n<ul>\n<li>Mariacristina Sciannamblo, <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/rivincita-delle-Storie-computer-stereotipi\/dp\/8857544109\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1542352098&amp;sr=8-1&amp;keywords=La+rivincita+delle+nerd.+Storie+di+donne%2C+computer+e+sfida+agli+stereotipi\">La rivin\u00adci\u00adta del\u00adle nerd. Storie di don\u00adne, com\u00adpu\u00adter e sfi\u00adda agli ste\u00adreo\u00adti\u00adpi<\/a>. Mimesis edi\u00adzio\u00adni,&nbsp;2018.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Dibattito<\/h3>\n<ul>\n<li>[*] L. Pes. Coding, filo\u00adso\u00adfia e logi\u00adca. <a href=\"https:\/\/nextlearning.it\/2017\/02\/17\/coding-filosofia-e-logica\/\">Prima par\u00adte<\/a> e <a href=\"https:\/\/nextlearning.it\/2017\/02\/19\/coding-filosofia-e-logica-seconda-parte\/\">secon\u00adda par\u00adte<\/a>. Next lear\u00adning,&nbsp;2017.<\/li>\n<li>Stefano Penge. <span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"http:\/\/steve.lynxlab.com\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/dietro_il_coding-1.pdf\">Dietro il Coding<\/a><\/span>.<\/li>\n<li>Giovanni Salmeri.&nbsp;<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"http:\/\/Informatica o pensiero computazionale? Il futuro della scuola italiana\">Informatica o pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle? Il futu\u00adro del\u00adla scuo\u00adla ita\u00adlia\u00adna<\/a><\/span>. Enrico Nardelli.&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.roars.it\/online\/tutti-possono-parlare-di-informatica\/\"><span style=\"color: #ff0000;\">Tutti pos\u00adso\u00adno par\u00adla\u00adre di infor\u00adma\u00adti\u00adca<\/span>?<\/a>&nbsp;(Botta e rispo\u00adsta sul pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle sul sito Roars.it)<\/li>\n<li>Walter Vannini. <span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"https:\/\/aeon.co\/ideas\/coding-is-not-fun-it-s-technically-and-ethically-complex?preview=true\">Coding is not \u2018fun\u2019, it\u2019s tech\u00adni\u00adcal\u00adly and ethi\u00adcal\u00adly com\u00adplex<\/a><\/span>.<\/li>\n<li>Denning, P. \u201c<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"http:\/\/calhoun.nps.edu\/bitstream\/handle\/10945\/35494\/cacmJun09.pdf?sequence=1\">The pro\u00adfes\u00adsion of <span class=\"caps\">IT<\/span> \u2014 Beyond com\u00adpu\u00adta\u00adtio\u00adnal thin\u00adking<\/a><\/span>\u201d. Communications of the <span class=\"caps\">ACM<\/span>, 52(6):28\u201330, 2009.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Libri su Scratch<\/h3>\n<ul>\n<li>[*] Maurizio Boscaini e Marco Beri.&nbsp;<span style=\"color: #ff0000;\"><a style=\"color: #ff0000;\" href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Imparare-programmare-Scratch-manuale-programmatori\/dp\/8850333706\/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;qid=1534433986&amp;sr=8-1&amp;keywords=scratch\">Imparare a pro\u00adgram\u00adma\u00adre con Scratch. Il manua\u00adle per pro\u00adgram\u00adma\u00adto\u00adri dai 9 anni in su<\/a><\/span>. Apogeo, 2016.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Libri scolastici<\/h3>\n<ul>\n<li>[*] Marco Giordano, Caterina Moscetti.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Coding-pensiero-computazionale-Scuola-primaria\/dp\/8846835506\/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1534434177&amp;sr=1-1&amp;keywords=Coding+e+pensiero+computazionale+nella+Scuola+primaria\"><span style=\"color: #ff0000;\">Coding e pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle nel\u00adla Scuola pri\u00adma\u00adria<\/span><\/a>.&nbsp;La Spiga Languages, 2016. [Primaria]<\/li>\n<li>Linda Liukas. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Hello-Ruby-Avventure-coding-colori\/dp\/8859012945\/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1534434124&amp;sr=1-1&amp;keywords=hello+ruby\"><span style=\"color: #ff0000;\">Hello Ruby \u2014 Avventure nel mon\u00addo del coding<\/span><\/a>. Erickson, 2017 [Primaria]<\/li>\n<li>Alberto Barbero, Francesco Vaschetto. <a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/scuola-coding-book-espansione-online\/dp\/8839527028\/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1534434201&amp;sr=1-1&amp;keywords=a+scuola+di+coding\"><span style=\"color: #ff0000;\">A scuo\u00adla di coding<\/span><\/a>. Paravia, 2016. [Secondaria I&nbsp;grado]<\/li>\n<li>Maurizio Boscaini, Flavia Lughezzani, Daniela Princivalle. <span style=\"color: #ff0000;\"><a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/Mastermind-programmare-condividere-Informatica-superiori\/dp\/8820372274\/ref=sr_1_fkmr0_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1534434302&amp;sr=1-1-fkmr0&amp;keywords=Mastermind+-+Informatica+per+il+primo+biennio.+Hoepli\">Mastermind \u2014 Informatica per il pri\u00admo bien\u00adnio<\/a>. <span style=\"color: #000000;\">Hoepli<\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\">, 2016<\/span>. [Secondaria <span class=\"caps\">II<\/span>&nbsp;grado]<\/li>\n<li>Giorgio Meini, Fiorenzo Formichi, Giuseppe Di Palma.&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.amazon.it\/risolvere-problemi-linformatica-superiori-espansione\/dp\/8808421171\/ref=sr_1_fkmr0_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1534434352&amp;sr=1-1-fkmr0&amp;keywords=coding+lab.+l%27arte+da+risolvere+i+problemi+con+l%27informatica\"><span style=\"color: #ff0000;\">Coding <span class=\"caps\">LAB<\/span>. L\u2019arte di risol\u00adve\u00adre i pro\u00adble\u00admi con l\u2019in\u00adfor\u00adma\u00adti\u00adca<\/span><\/a>. &nbsp;Zanichelli, 2015. [Secondaria <span class=\"caps\">II<\/span>&nbsp;grado]<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Di segui\u00adto, una rac\u00adcol\u00adta di rife\u00adri\u00admen\u00adti al pen\u00adsie\u00adro com\u00adpu\u00adta\u00adzio\u00adna\u00adle, al crea\u00adti\u00adve lear\u00adning, al coding, etc. Riferimenti mar\u00adca\u00adti con [*] sono con\u00adsi\u00adglia\u00adti. Gli arti\u00adco\u00adli intro\u00addut\u00adti\u00advi Nel 2006, Jeannette Wing ha intro\u00addot\u00adto il con\u00adcet\u00adto di com\u00adpu\u00adta\u00adtio\u00adnal thin\u00adking in un bre\u00adve arti\u00adco\u00adlo per Communication of the <span class=\"caps\">ACM<\/span>. Sebbene il ter\u00admi\u00adne sia sta\u00adto usa\u00adto per la pri\u00adma vol\u00adta&nbsp;da&nbsp;[\u2026]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":552,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"wp_typography_post_enhancements_disabled":false,"footnotes":""},"class_list":["post-745","page","type-page","status-publish","hentry","post"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=745"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1823,"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/745\/revisions\/1823"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/552"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/cricca.disi.unitn.it\/montresor\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}